Để hình thành giả thuyết nhân quả có thể sử dụng phương pháp nghiên cứu nào:

Để chứng minh giả thuyết nhân quả, phương pháp nghiên cứu phù hợp nhất là thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên. Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên (RCT) là một loại nghiên cứu can thiệp, trong đó người tham gia được phân ngẫu nhiên vào các nhóm khác nhau để nhận các can thiệp khác nhau (ví dụ: một nhóm nhận thuốc mới và một nhóm nhận placebo). Sau đó, kết quả được so sánh giữa các nhóm để xem liệu có sự khác biệt đáng kể hay không. Nếu có sự khác biệt, điều này có thể cung cấp bằng chứng mạnh mẽ về mối quan hệ nhân quả giữa can thiệp và kết quả. Các phương pháp nghiên cứu khác như nghiên cứu ngang, nghiên cứu tỷ lệ hiện mắc và nghiên cứu mô tả thường được sử dụng để mô tả các đặc điểm của quần thể hoặc khám phá các mối liên quan, nhưng chúng không thể chứng minh mối quan hệ nhân quả một cách chắc chắn.

Câu hỏi này yêu cầu phân tích và suy luận từ dữ liệu thống kê đơn giản. Dữ liệu cho biết trong 1000 phụ nữ ung thư vú, có 32 người mang thai. Chúng ta cần xem xét các phát biểu để xác định phát biểu nào phù hợp và có thể rút ra từ thông tin này.

Phân tích các lựa chọn:

• Lựa chọn 1: "Ung thư vú là một điều ít khi xảy ra ở những người có thai". Mặc dù 32/1000 có vẻ là một tỷ lệ nhỏ, nhưng chúng ta không có thông tin về tỷ lệ ung thư vú ở phụ nữ mang thai so với phụ nữ không mang thai. Do đó, không thể kết luận ung thư vú ít xảy ra ở người mang thai.


• Lựa chọn 2: "32% các trường hợp ung thư vú đang có thai". Phát biểu này sai. Tỷ lệ này là 32 trên 1000, tức là 3.2%, không phải 32%.


• Lựa chọn 3: "Có thể tính được nguy cơ ung thư vú ở những người có thai sau khi đã chuẩn hóa tuổi". Với dữ liệu hiện tại, chúng ta không thể tính được nguy cơ và cũng không biết gì về việc chuẩn hóa tuổi. Cần thêm thông tin để làm điều này.


• Lựa chọn 4: "Chưa nói lên được điều gì". Dựa vào dữ liệu duy nhất này, chúng ta không thể đưa ra một kết luận chắc chắn nào về mối liên hệ giữa ung thư vú và việc mang thai. Tỷ lệ 32/1000 chỉ cung cấp một phần thông tin, và cần thêm dữ liệu để phân tích và đưa ra kết luận có ý nghĩa.

Kết luận:

Lựa chọn 4 là đáp án đúng nhất vì dữ liệu hiện có không đủ để đưa ra bất kỳ kết luận cụ thể nào về mối quan hệ giữa ung thư vú và thai kỳ.

Câu hỏi này kiểm tra khả năng diễn giải kết quả của một nghiên cứu bệnh chứng. Ta có OR = 1,97, nghĩa là những người hút thuốc lá có khả năng mắc ung thư gan cao hơn 1,97 lần so với những người không hút thuốc lá. Giá trị χ² = 14,09 cho thấy mối liên hệ này có ý nghĩa thống kê. Tuy nhiên, cần lưu ý:

• Nghiên cứu bệnh chứng không chứng minh được mối quan hệ nhân quả.


• Khoảng tin cậy 95% của OR sẽ cho biết độ chính xác của ước tính OR. Nếu khoảng tin cậy này không chứa giá trị 1, thì kết quả có ý nghĩa thống kê. Trong trường hợp này, với χ² = 14,09, khả năng cao là khoảng tin cậy 95% của OR không chứa 1.


• Việc trình bày bảng 2x2 là để tính toán OR và χ², nhưng câu hỏi đã cho sẵn các giá trị này.


• Câu hỏi không đề cập đến ung thư dạ dày, nên không thể kết luận về mối liên quan giữa hút thuốc lá và ung thư dạ dày.

Vì vậy, đáp án chính xác nhất là phải tính khoảng tin cậy 95% của OR để đánh giá chính xác hơn về ý nghĩa thống kê của mối liên hệ này. Với giá trị χ² đã cho, có khả năng cao kết quả có ý nghĩa thống kê.