Một trong những cách phân loại nghiên cứu là:

Để hình thành giả thuyết nhân quả, chúng ta cần một phương pháp nghiên cứu có thể kiểm soát các yếu tố gây nhiễu và đánh giá tác động của một yếu tố (nguyên nhân) lên một kết quả (hệ quả). Trong các phương án được đưa ra:

• Thử nghiệm lâm sàng và Thử nghiệm trên cộng đồng là các loại nghiên cứu can thiệp, trong đó nhà nghiên cứu chủ động thay đổi một yếu tố và theo dõi kết quả. Đây là phương pháp mạnh nhất để chứng minh mối quan hệ nhân quả vì nó cho phép kiểm soát các yếu tố gây nhiễu và đánh giá trực tiếp tác động của can thiệp.


• Nghiên cứu ngang chỉ khảo sát dữ liệu tại một thời điểm, nên không thể xác định được mối quan hệ nhân quả (cái gì xảy ra trước, cái gì xảy ra sau).


• Nghiên cứu thuần tập theo dõi một nhóm người theo thời gian để xem ai bị bệnh và ai không. Mặc dù có thể gợi ý về mối quan hệ nhân quả, nhưng nó không mạnh mẽ bằng thử nghiệm vì không có sự can thiệp chủ động và kiểm soát yếu tố gây nhiễu.

Do đó, thử nghiệm lâm sàng và thử nghiệm trên cộng đồng là các phương pháp phù hợp nhất để hình thành giả thuyết nhân quả. Tuy nhiên, thử nghiệm lâm sàng thường được sử dụng trên quy mô nhỏ hơn (trong môi trường bệnh viện hoặc phòng khám), trong khi thử nghiệm trên cộng đồng được sử dụng trên quy mô lớn hơn, trên toàn bộ cộng đồng. Vì câu hỏi không chỉ rõ quy mô, ta chọn thử nghiệm lâm sàng vì nó là một phương pháp nghiên cứu nhân quả cơ bản.

Để hình thành giả thuyết nhân quả, phương pháp nghiên cứu thử nghiệm (bao gồm thử nghiệm lâm sàng, thử nghiệm trên cộng đồng, thử nghiệm trên thực địa) là phù hợp nhất. Phương pháp này cho phép nhà nghiên cứu chủ động can thiệp và kiểm soát các yếu tố để xác định mối quan hệ nhân quả giữa các biến số.

• Tương quan: Chỉ cho thấy mối liên hệ giữa các biến, không chứng minh được nhân quả.


• Thử nghiệm lâm sàng: Nghiên cứu có đối chứng để đánh giá hiệu quả của một can thiệp y tế.


• Thử nghiệm trên cộng đồng: Can thiệp được thực hiện trên toàn bộ cộng đồng để đánh giá tác động.


• Thử nghiệm trên thực địa: Nghiên cứu trong môi trường thực tế, tự nhiên để đánh giá tính hiệu quả của một can thiệp.

Trong các lựa chọn trên, thử nghiệm lâm sàng, thử nghiệm trên cộng đồng và thử nghiệm trên thực địa đều là các phương pháp thử nghiệm có thể giúp hình thành giả thuyết nhân quả. Tuy nhiên, do câu hỏi không chỉ rõ loại thử nghiệm nào, ta cần xem xét phương án bao quát nhất.

Vì vậy, đáp án phù hợp nhất là các phương án thử nghiệm (2, 3, 4) đều đúng, tuy nhiên không có phương án bao gồm cả 3 đáp án này. Trong các đáp án đã cho, phương án "Thử nghiệm lâm sàng" là đáp án cụ thể và chính xác nhất để hình thành giả thuyết nhân quả.

Trong nghiên cứu bệnh chứng, Odds Ratio (OR) được sử dụng để ước tính mối liên quan giữa yếu tố phơi nhiễm (ở đây là thói quen nhai trầu) và bệnh (ung thư đại tràng).

• OR > 1: Yếu tố phơi nhiễm làm tăng nguy cơ mắc bệnh (yếu tố nguy cơ).


• OR < 1: Yếu tố phơi nhiễm làm giảm nguy cơ mắc bệnh (yếu tố bảo vệ).


• OR = 1: Không có mối liên quan giữa yếu tố phơi nhiễm và bệnh.

Trong trường hợp này, OR = 0,22 < 1, do đó thói quen nhai trầu có thể là yếu tố bảo vệ đối với ung thư đại tràng.

Các lựa chọn khác không phù hợp vì:

• "Có mối liên quan giữa thói quen nhai trầu và ung thư đại tràng" là quá chung chung, không chỉ rõ mối liên quan này là bảo vệ hay nguy cơ.


• "Thói quen nhai trầu là yếu tố nguy cơ của ung thư đại tràng" sai vì OR < 1.


• Việc tính χ² dùng để kiểm định giả thuyết, nhưng OR đã cung cấp thông tin về chiều và độ lớn của mối liên quan.