Một doanh nghiệp Z đến NHTM N vay bổ sung vốn lưu động theo phương pháp cho vay theo hạn mức tín dụng. Quí IV năm 2005 có các số liệu sau (đơn vị tính: triệu đồng)

Số liệu trên tài khoản cho vay theo hạn mức tín dụng quí IV năm 2005 là:

– Số dư đầu quý: 900

– Các nghiệp vụ phát sinh

Ngày tháng năm	Số tiền cho vay	Số tiền thu nợ
10/10/2005	100	300
20/10/2005	100	150
31/10/2005	200	250
16/11/2005	100	150
20/11/2005	100	100
30/11/2005	150	150
19/12/2005	100	150
26/12/2005	200	100
31/12/2005	300	–

Lãi suất cho vay theo thoả thuận 1,2% tháng.

Doanh nghiệp trả nợ vay hàng tháng được tính và thu vào cuối tháng

Yêu cầu: Xác định lãi suất bình quân thực tế của ba tháng?

Để giải bài toán này, chúng ta cần tính tổng số tiền chiết khấu mà ngân hàng A đã thu từ doanh nghiệp X, sau đó lấy tổng mệnh giá của các hối phiếu trừ đi số tiền chiết khấu để tìm ra số tiền ngân hàng A cho doanh nghiệp X vay.

Tổng mệnh giá các hối phiếu là 48 triệu đồng.
Số tiền chiết khấu ngân hàng thu được là 612,000 đồng hay 0.612 triệu đồng.

Vậy, số tiền ngân hàng A cho doanh nghiệp X vay là: 48 - 0.612 = 47.388 triệu đồng.

Vậy đáp án đúng là 47,388tr

Để xác định mức cho vay tối đa của ngân hàng thông qua việc chiết khấu, chúng ta cần thực hiện các bước sau:

Bước 1: Xác định các chứng từ đủ điều kiện chiết khấu.
Ngân hàng quy định chứng từ được chiết khấu phải còn thời hạn thanh toán tối thiểu là 20 ngày và tối đa không quá 90 ngày tính từ ngày chiết khấu (15/6/2005). Các chứng từ 'Hối phiếu' và 'Tín phiếu kho bạc' thường được ngân hàng chiết khấu, trong khi 'Trái phiếu kho bạc' thường không được chiết khấu như các chứng từ thương mại (mặc dù nó có thể được dùng làm tài sản đảm bảo hoặc mua bán trên thị trường thứ cấp). Chúng ta sẽ loại trừ Trái phiếu kho bạc ra khỏi danh sách chiết khấu.

Tính số ngày còn lại đến hạn của từng chứng từ từ ngày chiết khấu (15/6/2005):
* Hối phiếu đòi nợ 003: Đến hạn 30/7/2005.
* Số ngày còn lại: (30 - 15) ngày tháng 6 + 30 ngày tháng 7 = 15 + 30 = 45 ngày. (Hợp lệ: 20 <= 45 <= 90)
* Tín phiếu kho bạc: Đến hạn 15/7/2005.
* Số ngày còn lại: (30 - 15) ngày tháng 6 + 15 ngày tháng 7 = 15 + 15 = 30 ngày. (Hợp lệ: 20 <= 30 <= 90)
* Hối phiếu nhận nợ 001: Đến hạn 14/8/2005.
* Số ngày còn lại: (30 - 15) ngày tháng 6 + 31 ngày tháng 7 + 14 ngày tháng 8 = 15 + 31 + 14 = 60 ngày. (Hợp lệ: 20 <= 60 <= 90)
* Trái phiếu kho bạc: Đến hạn 20/7/2005.
* Số ngày còn lại: (30 - 15) ngày tháng 6 + 20 ngày tháng 7 = 15 + 20 = 35 ngày. (Không chấp nhận chiết khấu do loại hình chứng từ)
* Hối phiếu đòi nợ 005: Đến hạn 30/6/2005.
* Số ngày còn lại: (30 - 15) ngày tháng 6 = 15 ngày. (Không hợp lệ: < 20 ngày)
* Hối phiếu nhận nợ 002: Đến hạn 1/10/2005.
* Số ngày còn lại: (30 - 15) ngày tháng 6 + 31 ngày tháng 7 + 31 ngày tháng 8 + 30 ngày tháng 9 + 1 ngày tháng 10 = 15 + 31 + 31 + 30 + 1 = 108 ngày. (Không hợp lệ: > 90 ngày)

Vậy các chứng từ đủ điều kiện chiết khấu là:
1. Hối phiếu đòi nợ 003 (Mệnh giá = 60 triệu, Số ngày còn lại = 45 ngày)
2. Tín phiếu kho bạc (Mệnh giá = 30 triệu, Số ngày còn lại = 30 ngày)
3. Hối phiếu nhận nợ 001 (Mệnh giá = 15 triệu, Số ngày còn lại = 60 ngày)

Bước 2: Xác định hạn mức chiết khấu còn lại của doanh nghiệp N.
* Hạn mức chiết khấu tối đa: 150.000.000đ (150 triệu đồng)
* Dư nợ tài khoản chiết khấu hiện tại: 60.000.000đ (60 triệu đồng)
* Hạn mức chiết khấu còn lại (theo mệnh giá chứng từ): 150 triệu - 60 triệu = 90 triệu đồng.

Tổng mệnh giá của các chứng từ đủ điều kiện là 60 + 30 + 15 = 105 triệu đồng, vượt quá hạn mức còn lại (90 triệu đồng). Ngân hàng sẽ chỉ chiết khấu các chứng từ có tổng mệnh giá không vượt quá 90 triệu đồng.

Bước 3: Lựa chọn các chứng từ để chiết khấu và tính giá trị thực tế nhận được (mức cho vay).
Để tối đa hóa số tiền nhận được và giảm thiểu rủi ro, ngân hàng thường ưu tiên chiết khấu các chứng từ có thời hạn còn lại ngắn hơn. Ta sắp xếp các chứng từ đủ điều kiện theo số ngày còn lại tăng dần:
1. Tín phiếu kho bạc: Mệnh giá = 30 triệu, t = 30 ngày
2. Hối phiếu đòi nợ 003: Mệnh giá = 60 triệu, t = 45 ngày
3. Hối phiếu nhận nợ 001: Mệnh giá = 15 triệu, t = 60 ngày

Chọn các chứng từ theo thứ tự ưu tiên cho đến khi tổng mệnh giá đạt hoặc gần với 90 triệu đồng:
* Chọn Tín phiếu kho bạc: Mệnh giá 30 triệu. (Tổng mệnh giá đã chọn = 30 triệu. Hạn mức còn lại = 90 - 30 = 60 triệu)
* Chọn Hối phiếu đòi nợ 003: Mệnh giá 60 triệu. (Tổng mệnh giá đã chọn = 30 + 60 = 90 triệu. Hạn mức còn lại = 60 - 60 = 0 triệu)
* Không thể chọn Hối phiếu nhận nợ 001 vì đã hết hạn mức.

Bước 4: Tính toán giá trị thực tế nhận được (mức cho vay) cho các chứng từ đã chọn.
Công thức tính giá trị thực tế nhận được (P) = M - Lãi chiết khấu - Hoa hồng ký hậu - Hoa hồng phí cố định
Trong đó: Lãi chiết khấu = M * r * t / 360; Hoa hồng ký hậu = M * c * t / 360
Với r = 9%/năm = 0.09; c = 0.6%/năm = 0.006; Hoa hồng phí cố định = 15.000đ = 0.015 triệu đồng.

1. Đối với Tín phiếu kho bạc:
* M = 30 triệu, t = 30 ngày
* Lãi chiết khấu = 30 * 0.09 * 30 / 360 = 0.225 triệu
* Hoa hồng ký hậu = 30 * 0.006 * 30 / 360 = 0.015 triệu
* Giá trị nhận được = 30 - 0.225 - 0.015 - 0.015 = 29.745 triệu đồng.

2. Đối với Hối phiếu đòi nợ 003:
* M = 60 triệu, t = 45 ngày
* Lãi chiết khấu = 60 * 0.09 * 45 / 360 = 0.675 triệu
* Hoa hồng ký hậu = 60 * 0.006 * 45 / 360 = 0.045 triệu
* Giá trị nhận được = 60 - 0.675 - 0.045 - 0.015 = 59.265 triệu đồng.

Tổng mức cho vay tối đa của ngân hàng (tổng giá trị nhận được):
= Giá trị nhận được (Tín phiếu kho bạc) + Giá trị nhận được (Hối phiếu đòi nợ 003)
= 29.745 triệu + 59.265 triệu = 89.010 triệu đồng.

So sánh với các phương án, đáp án phù hợp là 89,010 tr.

Để tính tỷ lệ chi phí vốn bình quân gia quyền, ta thực hiện các bước sau:

1. Tính tổng nguồn vốn:
Tổng nguồn vốn = 100 (Tiền gửi TCKT - TT) + 100 (Tiền gửi TCKT - Không kỳ hạn) + 300 (Tiền gửi TCKT - Có kỳ hạn) + 100 (Tiền gửi dân cư - TT) + 400 (Tiền gửi dân cư - Tiết kiệm) + 200 (Vốn đi vay) + 80 (Vốn tự có) = 1280 tỷ đồng

2. Tính chi phí của từng loại nguồn vốn:
- Tiền gửi TCKT - TT: 100 * (3% + 5%) = 8 tỷ đồng
- Tiền gửi TCKT - Không kỳ hạn: 100 * (4% + 3%) = 7 tỷ đồng
- Tiền gửi TCKT - Có kỳ hạn: 300 * (7% + 2%) = 27 tỷ đồng
- Tiền gửi dân cư - TT: 100 * (3% + 5%) = 8 tỷ đồng
- Tiền gửi dân cư - Tiết kiệm: 400 * (6% + 2%) = 32 tỷ đồng
- Vốn đi vay: 200 * (8% + 1%) = 18 tỷ đồng
- Vốn tự có: 80 * 20% = 16 tỷ đồng

3. Tính tổng chi phí vốn:
Tổng chi phí vốn = 8 + 7 + 27 + 8 + 32 + 18 + 16 = 116 tỷ đồng

4. Tính tỷ lệ chi phí vốn bình quân gia quyền:
Tỷ lệ chi phí vốn bình quân gia quyền = (Tổng chi phí vốn / Tổng nguồn vốn) * 100% = (116 / 1280) * 100% = 9,0625%

Vậy, tỷ lệ chi phí vốn bình quân gia quyền cho toàn bộ nguồn vốn kinh doanh của ngân hàng thương mại là 9,0625%.

Số tiền dự trữ bắt buộc mà NHTM Y phải duy trì là: 880.000 * 5% = 44.000 (triệu đồng).

Số dư tiền gửi thực tế của NHTM Y tại NHNN trong tháng 3/2005 là:

(25.000 * 2 + 27.000 * 7 + 28.000 * 12 + 28.500 + 28.700 * 4 + 28.900 + 28.600 + 28.500 + 28.400 + 28.600) / 31 = 27.584 (triệu đồng).

Số tiền thiếu dự trữ bắt buộc là: 44.000 - 27.584 = 16.416 (triệu đồng).

Tính khả năng trả nợ của dự án

Tổng vốn đầu tư: 400 tỷ

Vốn tự có 20%:

400 × 20% = 80 tỷ

Vốn ngân hàng tài trợ:

400 − 80 = 320 tỷ

Khả năng trả nợ được xác định từ lợi nhuận hằng năm + khấu hao tài sản cố định:

130 + 0,8 = 130,8 tỷ/ năm

Trong thời gian thi công 5 năm:

130,8 × 5 = 654 tỷ đồng

Giá trị này gần với phương án 654 tỷ đồng.

⇒ Vì vậy, đáp án đúng là A. 654 tỷ.