Sau khi cho người bệnh ĐTN ngậm một viên thuốc cắt cơn đau mà cơn đau không mất, điều dưỡng cần phải làm gì:

Câu 25: Hen phế quản phân làm bao nhiêu loại:

Lời giải:

Đáp án đúng: C

Hen phế quản là một bệnh lý đường hô hấp phức tạp, và có nhiều cách để phân loại bệnh này tùy thuộc vào tiêu chí đánh giá. Tuy nhiên, theo các hướng dẫn lâm sàng quốc tế và Việt Nam (ví dụ như GINA - Global Initiative for Asthma), hen phế quản thường được phân loại dựa trên mức độ nặng của bệnh trước khi điều trị để định hướng phác đồ. Theo cách phân loại này, hen phế quản được chia thành 4 loại chính:

1. Hen phế quản gián đoạn (Intermittent Asthma): Các triệu chứng nhẹ, ít xảy ra (ít hơn 2 lần/tuần ban ngày, ít hơn 2 lần/tháng ban đêm), chức năng phổi bình thường.
2. Hen phế quản dai dẳng nhẹ (Mild Persistent Asthma): Các triệu chứng xảy ra thường xuyên hơn (hơn 2 lần/tuần nhưng không hàng ngày), có thể ảnh hưởng đến hoạt động, thức giấc ban đêm (hơn 2 lần/tháng).
3. Hen phế quản dai dẳng trung bình (Moderate Persistent Asthma): Các triệu chứng xảy ra hàng ngày, ảnh hưởng đến hoạt động, thức giấc ban đêm (hơn 1 lần/tuần), cần thuốc cắt cơn hàng ngày.
4. Hen phế quản dai dẳng nặng (Severe Persistent Asthma): Các triệu chứng xảy ra liên tục, hoạt động thể lực bị hạn chế nặng nề, thường xuyên thức giấc ban đêm, cần dùng nhiều loại thuốc kiểm soát.

Ngoài ra, còn có các cách phân loại khác dựa trên nguyên nhân (hen nội sinh, hen ngoại sinh), kiểu hình (hen dị ứng, hen không dị ứng, hen khởi phát muộn, hen liên quan béo phì...), nhưng cách phân loại theo mức độ nặng là phổ biến nhất khi đề cập đến "bao nhiêu loại" trong bối cảnh chung.

Câu 26: Khi cơ thể gặp dị nguyên sẽ sinh ra kháng thể nào:

Lời giải:

Đáp án đúng: B

Khi cơ thể gặp dị nguyên (chất gây dị ứng), hệ miễn dịch sẽ sản xuất kháng thể IgE. Kháng thể IgE có vai trò trung tâm trong các phản ứng dị ứng tức thì (quá mẫn tuýp I). Khi IgE gắn trên bề mặt tế bào mast và bạch cầu ái kiềm gặp dị nguyên, nó sẽ kích hoạt các tế bào này giải phóng các chất trung gian gây viêm như histamin, dẫn đến các triệu chứng dị ứng như ngứa, sưng, phát ban, khó thở. Các loại kháng thể khác như IgG, IgM, IgA có vai trò khác trong hệ miễn dịch, không phải là kháng thể chính gây ra phản ứng khi cơ thể gặp dị nguyên.

Câu 27: Cơ chế chính gây ra suy tim phải trong bệnh tim phổi mạn tính là gì

Lời giải:

Đáp án đúng: A

Để hiểu rõ cơ chế chính gây suy tim phải trong bệnh tim phổi mạn tính, chúng ta cần xem xét chuỗi sự kiện sinh lý bệnh:

1. Bệnh phổi mạn tính: Các bệnh như COPD, giãn phế quản, xơ phổi gây tổn thương cấu trúc phổi, làm giảm khả năng trao đổi khí.
2. Thiếu oxy máu mạn tính (Hypoxemia): Do tổn thương phổi, lượng oxy đi vào máu giảm, dẫn đến tình trạng thiếu oxy máu kéo dài. Đây là một yếu tố khởi phát quan trọng.
3. Co mạch phổi: Đáp ứng với tình trạng thiếu oxy mạn tính, các động mạch nhỏ trong phổi co lại (co mạch phổi hypoxic). Mục đích ban đầu là chuyển hướng máu đến các vùng phổi được thông khí tốt hơn, nhưng khi thiếu oxy lan rộng, sự co mạch này diễn ra trên toàn bộ tuần hoàn phổi.
4. Tăng áp lực động mạch phổi (Pulmonary Hypertension): Sự co mạch phổi kéo dài và lan tỏa dẫn đến tăng áp lực đáng kể trong hệ thống động mạch phổi. Đây là gánh nặng áp lực mà tâm thất phải phải vượt qua.
5. Quá tải áp lực lên tâm thất phải: Tâm thất phải phải làm việc vất vả hơn để bơm máu vào động mạch phổi có áp lực cao. Ban đầu, cơ tim thất phải sẽ phì đại để đối phó (tăng cơ lực). Tuy nhiên, theo thời gian, sự quá tải áp lực mạn tính này sẽ làm suy yếu cơ tim thất phải, dẫn đến giãn nở và cuối cùng là suy tim phải.

Như vậy, trong các lựa chọn:
* Tăng áp lực động mạch phổi (Đáp án 1): Đây là cơ chế trực tiếp và chính yếu nhất gây ra suy tim phải. Tâm thất phải không thể chịu đựng được gánh nặng áp lực này về lâu dài.
* Tăng CO2 máu (Đáp án 2): Thường đi kèm với thiếu oxy máu trong bệnh phổi mạn tính nhưng không phải là cơ chế trực tiếp gây quá tải cho tim phải.
* Giảm nuôi dưỡng cơ tim (Đáp án 3): Đây không phải là cơ chế chính gây suy tim phải trong bệnh cảnh này. Mặc dù suy tim nặng có thể ảnh hưởng đến tưới máu tim nói chung, nhưng nguyên nhân ban đầu của suy tim phải ở đây là quá tải áp lực.
* Thiếu oxy máu (Đáp án 4): Thiếu oxy máu là nguyên nhân dẫn đến co mạch phổi và tăng áp lực động mạch phổi. Nó là yếu tố khởi phát nhưng không phải là cơ chế *trực tiếp* gây quá tải cho tâm thất phải. Cơ chế trực tiếp là hậu quả của thiếu oxy máu, đó là tăng áp lực động mạch phổi.

Do đó, tăng áp lực động mạch phổi là cơ chế chính và trực tiếp nhất gây suy tim phải trong bệnh tim phổi mạn tính.

Câu 28:

Khi người bệnh tim phổi mạn tính được chỉ định thở oxy, điều dưỡng phải chú ý những điểm sau:

Lời giải:

Đáp án đúng: D

Khi người bệnh tim phổi mạn tính được chỉ định thở oxy, điều dưỡng cần chú ý đến nhiều yếu tố để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Các điểm cần chú ý bao gồm:

Làm ấm và ẩm khí thở: Khí oxy y tế thường khô và lạnh. Việc làm ấm và làm ẩm khí thở giúp ngăn ngừa khô niêm mạc đường hô hấp, giảm kích ứng, khó chịu cho người bệnh, đặc biệt là những người phải thở oxy kéo dài. Điều này cũng giúp duy trì chức năng thanh thải dịch nhầy của đường hô hấp.

Thở ngắt quãng (hoặc sử dụng oxy ngắt quãng): Đối với một số bệnh nhân tim phổi mạn tính, việc sử dụng oxy có thể không cần thiết liên tục mà chỉ cần trong những khoảng thời gian nhất định, ví dụ như khi vận động, khi ngủ (đối với hội chứng ngừng thở khi ngủ) hoặc khi có đợt khó thở cấp. Điều dưỡng cần theo dõi sát sao tình trạng bệnh nhân và tuân thủ y lệnh về liều lượng cũng như thời gian sử dụng oxy để đảm bảo hiệu quả điều trị và tránh tình trạng lệ thuộc oxy không cần thiết hoặc ngộ độc oxy. Việc này đòi hỏi sự đánh giá liên tục của điều dưỡng.

Liều oxy thấp: Đây là một nguyên tắc cực kỳ quan trọng đối với bệnh nhân mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) nặng, một dạng phổ biến của bệnh tim phổi mạn tính. Ở những bệnh nhân này, trung tâm hô hấp đã quen với nồng độ CO2 cao mạn tính, và động lực để thở chủ yếu dựa vào tình trạng giảm oxy máu (hypoxic drive). Nếu cho thở oxy liều cao đột ngột, có thể làm giảm động lực hô hấp, dẫn đến ứ đọng CO2 trầm trọng hơn (nhiễm toan hô hấp) và gây hôn mê do CO2. Do đó, điều dưỡng phải luôn tuân thủ y lệnh về liều oxy thấp và duy trì nồng độ oxy máu mục tiêu theo chỉ định của bác sĩ (thường là SpO2 từ 88-92%).

Vì cả ba điểm trên đều là những lưu ý quan trọng và cần thiết khi điều dưỡng chăm sóc người bệnh tim phổi mạn tính được chỉ định thở oxy, nên đáp án đúng nhất là "Tất cả các ý trên".

Câu 15:

Trong suy tim trái, tim trái lớn. Trên phim thẳng chụp tim phổi sẽ thấy:

Lời giải:

Đáp án đúng: B

Đáp án đúng là: B. Cung dưới trái phồng

Trên phim X-quang tim phổi thẳng, các cung tim tương ứng với các buồng tim:

Cung trên phải: Tĩnh mạch chủ trên.

Cung dưới phải: Nhĩ phải.

Cung trên trái: Quai động mạch chủ.

Cung giữa trái: Thân động mạch phổi và tiểu nhĩ trái.

Cung dưới trái: Thất trái.

Trong suy tim trái, thất trái thường giãn hoặc phì đại, làm cung dưới trái phồng ra, đồng thời chỉ số tim-ngực có thể tăng.

Câu 16: Để cắt cơn đau thắt ngực nhanh chóng có thể dùng

Lời giải: