Trong chủ nghĩa tư bản độc quyền, giá cả độc quyền bằng chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa cộng với lợi nhuận bình quân.

Câu hỏi khẳng định sự biến động của giá trị hàng hóa trên thị trường là do tác động của quan hệ cung cầu. Đây là một nhận định đúng.

Giải thích:

• Cung: Là số lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà người bán sẵn sàng và có khả năng cung cấp trên thị trường ở một mức giá nhất định trong một khoảng thời gian nhất định.


• Cầu: Là số lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà người mua sẵn sàng và có khả năng mua ở một mức giá nhất định trong một khoảng thời gian nhất định.


• Quan hệ cung cầu: Giá cả hàng hóa trên thị trường được hình thành và biến động dưới tác động qua lại giữa cung và cầu.

Khi cung lớn hơn cầu (dư thừa), giá cả có xu hướng giảm để kích thích tiêu dùng và giảm bớt lượng cung. Ngược lại, khi cầu lớn hơn cung (thiếu hụt), giá cả có xu hướng tăng để hạn chế tiêu dùng và khuyến khích sản xuất.

Giải thích:

Giá trị thặng dư siêu ngạch là phần giá trị thặng dư thu được do tăng năng suất lao động cá biệt của doanh nghiệp so với năng suất lao động xã hội trung bình. Do đó, để có giá trị thặng dư siêu ngạch, doanh nghiệp phải tìm cách hạ thấp hao phí lao động cá biệt của mình sao cho thấp hơn mức hao phí lao động xã hội cần thiết. Việc tăng năng suất lao động xã hội tạo ra điều kiện chung cho mọi doanh nghiệp, nhưng không trực tiếp tạo ra giá trị thặng dư siêu ngạch cho một doanh nghiệp cụ thể. Nguồn gốc của giá trị thặng dư siêu ngạch nằm ở việc năng suất lao động cá biệt của doanh nghiệp cao hơn năng suất lao động xã hội.

Nhận định trên là sai.

Cả nhà tư bản công nghiệp và nhà tư bản thương nghiệp đều tìm kiếm lợi nhuận. Tuy nhiên, lợi nhuận của nhà tư bản thương nghiệp không phải được tạo ra trong quá trình lưu thông mà là một phần giá trị thặng dư được nhà tư bản công nghiệp nhường cho nhà tư bản thương nghiệp để bán hàng hóa của mình. Bản chất, nguồn gốc của lợi nhuận thương nghiệp vẫn là giá trị thặng dư do công nhân tạo ra trong quá trình sản xuất.

Câu trả lời là "Sai". Trong nền sản xuất tư bản chủ nghĩa, lao động cụ thể tạo ra giá trị sử dụng của hàng hóa, còn lao động trừu tượng (lao động hao phí nói chung của người sản xuất hàng hóa) mới là cái tạo ra giá trị của hàng hóa và do đó tạo ra giá trị thặng dư. Lao động cụ thể không trực tiếp tạo ra giá trị thặng dư, nhưng nó là điều kiện không thể thiếu để giá trị thặng dư được tạo ra trong quá trình sản xuất hàng hóa.