Khi nền kinh tế đang suy thoái thì chính phủ nên tăng chi ngân sách mua hàng và dịch vụ.

Các nhà kinh tế trọng tiền (monetarists) tin rằng sự thay đổi trong cung tiền là yếu tố quyết định đến sự thay đổi trong tổng cầu và hoạt động kinh tế. Họ cho rằng chính sách tài khóa (thay đổi chi tiêu chính phủ hoặc thuế) có tác động nhỏ hoặc không có tác động đến nền kinh tế do tác động lấn át (crowding-out effect).

Tác động lấn át xảy ra khi chính phủ tăng chi tiêu (hoặc giảm thuế), điều này dẫn đến tăng lãi suất. Lãi suất tăng làm giảm đầu tư tư nhân, do đó làm giảm hiệu quả của chính sách tài khóa. Trong trường hợp tác động lấn át hoàn toàn (fully crowding-out effect), sự gia tăng chi tiêu chính phủ sẽ hoàn toàn được bù đắp bởi sự sụt giảm trong đầu tư tư nhân, dẫn đến tổng cầu không đổi. Do đó, chính sách tài khóa không có tác dụng kích thích nền kinh tế.

Vậy, đáp án đúng là:

Tác động lấn át hoàn toàn (fully crowding-out effect).

Các phương án khác không đúng vì:

• Bẫy thanh khoản (liquidity trap): Bẫy thanh khoản là tình huống lãi suất đã rất thấp, và việc tăng cung tiền không còn tác dụng kích thích kinh tế nữa. Mặc dù liên quan đến chính sách tiền tệ, nhưng nó không trực tiếp giải thích tại sao các nhà kinh tế trọng tiền lại bác bỏ chính sách tài khóa.
• Cầu tiền co giãn hoàn toàn đối với lãi suất: Điều này cũng liên quan đến bẫy thanh khoản, và không phải là lý do chính để bác bỏ chính sách tài khóa.
• Đầu tư không phụ thuộc vào lãi suất: Nếu đầu tư không phụ thuộc vào lãi suất, tác động lấn át sẽ không xảy ra, và chính sách tài khóa có thể có hiệu quả. Điều này trái ngược với quan điểm của các nhà kinh tế trọng tiền.

Các nhà kinh tế trọng tiền (monetarists) cực đoan tin rằng chính sách tiền tệ là công cụ chính để ổn định nền kinh tế, còn chính sách tài khóa ít hoặc không có tác dụng. Lập luận này dựa trên:

• Tác động lấn át hoàn toàn (fully crowding-out effect): Khi chính phủ tăng chi tiêu (chính sách tài khóa mở rộng), nó có thể dẫn đến tăng lãi suất. Lãi suất tăng làm giảm đầu tư tư nhân, và mức giảm đầu tư này đúng bằng mức tăng chi tiêu của chính phủ. Kết quả là tổng cầu không đổi, và chính sách tài khóa không có tác động đến sản lượng hoặc việc làm. Đây là lý do chính các nhà kinh tế trọng tiền cực đoan cho rằng chính sách tài khóa không hiệu quả.

Các phương án khác:

• Bẫy thanh khoản (liquidity trap): Là tình huống lãi suất đã rất thấp, và mọi người giữ tiền mặt thay vì đầu tư. Trong bẫy thanh khoản, chính sách tiền tệ cũng kém hiệu quả, chứ không phải là lý do chính sách tài khóa mất tác dụng.


• Cầu tiền co giãn hoàn toàn đối với lãi suất: Điều này cũng liên quan đến bẫy thanh khoản, và không trực tiếp giải thích tại sao chính sách tài khóa mất tác dụng.


• Đầu tư không phụ thuộc vào lãi suất: Nếu đầu tư không phụ thuộc vào lãi suất, tác động lấn át sẽ không xảy ra. Khi đó chính sách tài khóa có thể có tác dụng.

Vậy đáp án đúng là tác động lấn át hoàn toàn.

Chính phủ có nhiều công cụ để khắc phục tình trạng mất công bằng trong phân phối thu nhập. Dưới đây là phân tích từng đáp án:

Đáp án 1: Đánh thuế thu nhập

• Đây là một công cụ quan trọng. Chính phủ có thể áp dụng thuế lũy tiến, tức là người có thu nhập cao hơn sẽ phải trả phần trăm thuế cao hơn. Số tiền thuế thu được có thể được sử dụng để tài trợ cho các chương trình phúc lợi xã hội, giáo dục, y tế, giúp giảm bớt sự chênh lệch giàu nghèo.

Đáp án 2: Quy định rằng tất cả mọi cá nhân đều lĩnh tiền lương như nhau

• Đây là một giải pháp cực đoan và không thực tế. Nó triệt tiêu động lực làm việc, sáng tạo và cống hiến vì mọi người đều nhận được mức lương như nhau bất kể năng lực và đóng góp. Điều này có thể dẫn đến sự trì trệ kinh tế.

Đáp án 3: Tịch thu tài sản

• Tịch thu tài sản chỉ nên áp dụng trong các trường hợp phạm pháp, tham nhũng. Nếu áp dụng tràn lan, nó vi phạm quyền sở hữu tài sản và gây bất ổn xã hội, làm giảm niềm tin của người dân vào chính phủ.

Đáp án 4: Thay đổi luật thừa kế tài sản

• Luật thừa kế có thể được điều chỉnh để giảm thiểu sự tập trung của tài sản trong tay một số ít người. Ví dụ, áp dụng thuế thừa kế cao hơn đối với những khối tài sản lớn. Tuy nhiên, cần cân bằng với việc bảo vệ quyền của người thừa kế và khuyến khích tích lũy tài sản hợp pháp.

Trong các phương án trên, "Đánh thuế thu nhập" là biện pháp phổ biến và hiệu quả nhất mà chính phủ thường sử dụng để giảm bất bình đẳng thu nhập, vì nó vừa tạo nguồn thu cho ngân sách, vừa không gây ra những tác động tiêu cực như các biện pháp còn lại.