Dự án vay nợ 3.000 triệu đồng, lãi suất 12%/năm, thời gian xây dựng 1 năm, thời gian trả nợ 4 năm, lãi vay trong thời gian xây dựng là 300 triệu. Dự án được ân hạn gốc và lãi trong năm xây dựng. Nếu chọn phương pháp trả nợ theo Gốc và lãi đều, thì số tiền phải trả hàng năm sẽ là:

Để giải quyết bài toán này, chúng ta cần tính chi phí sử dụng vốn (Cost of Capital) cho dự án mới theo hai quan điểm AEPV (Adjusted Present Value) và TIPV (Tax-Induced Present Value).

1. Tính toán theo quan điểm AEPV:

* Tính Beta của tài sản (Unlevered Beta): Vì Beta hiện tại (1.3) đã bao gồm ảnh hưởng của nợ (đòn bẩy tài chính), ta cần loại bỏ ảnh hưởng này để tìm Beta của tài sản thuần. Công thức chuyển đổi là:

β_asset = β_equity / (1 + (1 - Thuế suất) * (Nợ/Vốn chủ sở hữu))

β_asset = 1.3 / (1 + (1 - 0.25) * (200/300)) = 1.3 / (1 + 0.75 * 0.667) ≈ 0.8387

* Tính Beta của vốn chủ sở hữu mới (Levered Beta): Dự án mới có cơ cấu vốn 50% nợ và 50% vốn chủ sở hữu. Ta sẽ dùng Beta tài sản vừa tính để tính Beta vốn chủ sở hữu mới:

β_equity_new = β_asset * (1 + (1 - Thuế suất) * (Nợ/Vốn chủ sở hữu))

β_equity_new = 0.8387 * (1 + (1 - 0.25) * (50/50)) = 0.8387 * (1 + 0.75) = 0.8387 * 1.75 ≈ 1.4677

* Tính chi phí vốn chủ sở hữu (Cost of Equity) mới: Sử dụng mô hình CAPM:

Cost of Equity = Lãi suất phi rủi ro + Beta * (Tỷ suất lợi nhuận thị trường - Lãi suất phi rủi ro)

Cost of Equity = 8% + 1.4677 * (12% - 8%) = 8% + 1.4677 * 4% ≈ 13.87%

* Tính WACC (Weighted Average Cost of Capital):

WACC = (Tỷ trọng vốn chủ sở hữu * Chi phí vốn chủ sở hữu) + (Tỷ trọng nợ * Chi phí nợ * (1 - Thuế suất))

WACC = (50% * 13.87%) + (50% * 12.5% * (1 - 25%)) = 6.935% + (6.25% * 0.75) = 6.935% + 4.6875% ≈ 11.62%
=> Làm tròn 11.7%

2. Tính toán theo quan điểm TIPV:

* Chi phí nợ sau thuế:

kd*(1-T) = 12.5% * (1-0.25) = 9.375%

* WACC theo TIPV:

WACC = (50% * 13.87%) + (50% * 9.375%) = 6.935% + 4.6875% = 11.6225%

Tuy nhiên có một cách tính khác theo quan điểm TIPV như sau:

* Sử dụng WACC thông thường (không điều chỉnh theo AEPV) để tính chi phí sử dụng vốn. Trong trường hợp này, chúng ta sử dụng beta đã cho ban đầu (1.3) để tính chi phí vốn chủ sở hữu, thay vì điều chỉnh lại beta như trong phương pháp AEPV. Ta sẽ quay lại Beta ban đầu trước dự án (vốn vay chiếm 40% nguồn vốn).

* Cost of Equity = 8% + 1.3 * (12% - 8%) = 8% + 1.3 * 4% = 8% + 5.2% = 13.2%
* WACC = (60% * 13.2%) + (40% * 12.5% * (1 - 25%)) = 7.92% + (5% * 0.75) = 7.92% + 3.75% = 11.67%

Do dự án có sự thay đổi về cơ cấu vốn (50/50), ta cần điều chỉnh lại WACC cho phù hợp:

* Tính WACC mới với cơ cấu 50/50:

WACC = (50% * 13.2%) + (50% * 12.5% * (1 - 25%)) = 6.6% + (6.25% * 0.75) = 6.6% + 4.6875% = 11.2875% (Không khớp với đáp án nào)

Một cách tiếp cận khác (có thể phù hợp với đáp án B):

Giả sử chúng ta không dùng beta để tính chi phí vốn chủ sở hữu, mà sử dụng một phương pháp khác (ví dụ, sử dụng tỷ suất sinh lời yêu cầu của nhà đầu tư).

Nếu ta giả định chi phí vốn chủ sở hữu là một con số nhất định (ví dụ, 17%), và chi phí nợ sau thuế là 9.375% (như đã tính ở trên), thì:

WACC = (50% * 17%) + (50% * 9.375%) = 8.5% + 4.6875% = 13.1875% (Gần với 13.3% của đáp án B).

=> Tuy nhiên, cách tiếp cận này không sử dụng đầy đủ thông tin về beta và CAPM đã cho, do đó có thể không chính xác.

Kết luận:

Theo phân tích chi tiết trên, đáp án A có vẻ hợp lý hơn dựa trên cách tính AEPV (điều chỉnh beta). Tuy nhiên đáp án B lại không thể giải thích được chính xác. Cần xem xét lại các giả định và cách tiếp cận của bài toán.

Đầu tư chiều sâu là hình thức đầu tư tập trung vào việc cải thiện, nâng cấp hoặc mở rộng các công trình, thiết bị, hoặc quy trình sản xuất hiện có. Mục tiêu chính là tăng năng suất, cải thiện chất lượng sản phẩm/dịch vụ, hoặc đa dạng hóa sản phẩm mà không nhất thiết phải xây dựng công trình mới hoàn toàn.

Phương án A đúng vì nó bao hàm cả ba phương án B, C, và D, tuy nhiên phương án D mô tả hình thức đầu tư khác, không phải đầu tư chiều sâu.

Phương án B đúng vì nó mô tả việc mở rộng công trình cũ để tăng năng suất hoặc tăng khả năng phục vụ, đây là một hình thức của đầu tư chiều sâu.

Phương án C đúng vì nó mô tả việc hiện đại hóa dây chuyền công nghệ hiện có, một hình thức khác của đầu tư chiều sâu.

Phương án D sai vì nó mô tả việc xây dựng công trình mới, đây là hình thức đầu tư theo chiều rộng, không phải chiều sâu.

Vì vậy, phương án A bao quát nhất và đúng nhất.

Thẩm định phi tài chính bao gồm nhiều yếu tố như thẩm định thị trường, thẩm định kỹ thuật - công nghệ, thẩm định nhu cầu lao động, thẩm định quản lý và tổ chức, thẩm định tác động môi trường và thẩm định hiệu quả kinh tế - xã hội. Trong đó, thẩm định hiệu quả kinh tế - xã hội là một phần của thẩm định phi tài chính, nhưng bản thân nó không bao hàm các yếu tố còn lại. Các phương án A, C, và D đều thuộc các khía cạnh cụ thể hơn của thẩm định phi tài chính. Do đó, phương án B là đáp án đúng vì nó không thuộc các phần cụ thể của thẩm định phi tài chính như các đáp án còn lại.

Các tổ chức tài chính và ngân hàng khi quyết định đầu tư vào một dự án, yếu tố quan trọng nhất họ xem xét là khả năng sinh lời của dự án và khả năng trả nợ của chủ đầu tư. Họ cần đảm bảo rằng dự án sẽ tạo ra đủ lợi nhuận để trả lại vốn đầu tư và lãi suất, đồng thời chủ đầu tư có khả năng tài chính để thực hiện các nghĩa vụ trả nợ. Các yếu tố khác như hiệu quả xã hội, mức độ thỏa mãn của sản phẩm, hay sự phát triển của dự án cũng quan trọng, nhưng không phải là yếu tố quyết định hàng đầu như khả năng sinh lời và khả năng trả nợ.

Công suất thực tế là công suất mà dự án đạt được trong điều kiện sản xuất thực tế, thường thấp hơn công suất thiết kế do nhiều yếu tố như thời gian chạy thử, khắc phục sự cố, và tối ưu hóa quy trình. Thông tin về năm sản xuất thứ nhất, thứ hai, và thứ ba thể hiện sự tăng dần của công suất thực tế so với công suất thiết kế, điều này phù hợp với định nghĩa về công suất thực tế.