6 câu hỏi 60 phút
Phần I. Đọc hiểu (6,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
HAI KIỂU ÁO
Có ông quan lớn đến hiệu may để may một cái áo thật sang tiếp khách.
Biết quan xưa nay nổi tiếng luồn cúi quan trên, hách dịch với dân, người thợ may bèn hỏi:
- Xin quan lớn cho biết ngài may chiếc áo này để tiếp ai ạ?
Quan lớn ngạc nhiên:
- Nhà ngươi biết để làm gì?
Người thợ may đáp:
- Thưa ngài, con hỏi để may cho vừa. Nếu ngài mặc hầu quan trên thì vạt đằng trước phải may ngắn đi dăm tấc (*), còn nếu ngài mặc để tiếp dân đen, thì vạt đằng sau phải may ngắn lại.
Quan ngẫm nghĩ một hồi rồi bảo:
- Thế thì nhà ngươi may cho ta cả hai kiểu.
(Theo Trường Chính - Phong Châu, Tiếng cười dân gian Việt Nam)
* Tấc: đơn vị đo chiều dài thời cổ của Việt Nam, 1 tấc bằng 10 cm.
Câu 1. (1,0 điểm) Văn bản “Hai kiểu áo” thuộc thể loại nào? Truyện sử dụng ngôi kể thứ mấy?
- Thể loại: Truyện cười.
- Ngôi kể: Ngôi thứ ba.
- Nhân vật trong câu chuyện trên: ông quan lớn và người thợ may.
- Nội dung cuộc đối thoại: về vấn đề quan lớn muốn may một cái áo thật sang để tiếp khách.
- Viên quan được giới thiệu xưa nay nổi tiếng luồn cúi quan trên, hách dịch với dân.
- Câu mang nghĩa hàm ẩn: “Nếu ngài mặc hầu quan trên thì vạt đằng trước phải may ngắn đi dăm tấc, còn nếu ngài mặc để tiếp dân đen, thì vạt đằng sau phải may ngắn lại”.
- Nội dung hàm ẩn:
+ Khi gặp người có quyền thế hơn mình thì quan khúm núm, luồn cúi, xu nịnh nên vạt trước phải may ngắn lại, còn khi gặp dân đen thì quan ưỡn ngực vênh váo, hách dịch nên vạt trước phải may chùng xuống dăm tấc.
=> Mỉa mai, chế giễu viên quan.
+ Tạo nên tiếng cười ở phần kết thúc truyện.
Tác giả dân gian phê phán kiểu người:
- Luôn tìm cách xu nịnh, luồn cúi người có quyền thế để được lợi lộc, thăng tiến.
- Hách dịch, chèn ép người yếu thế hơn mình.
Học sinh rút ra 1 bài học có ý nghĩa. Gợi ý:
- Chúng ta nên có thái độ hòa nhã, tôn trọng và đối xử công bằng với tất cả mọi người trong.
- Cần lên án, phê phán sự bất công trong cách đối xử giữa con người với con người, nhất là những người nghèo khó.