Vì sao tỷ suất lợi nhuận nhỏ hơn tỷ suất giá trị thặng dư?

Tỷ suất lợi nhuận chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi tốc độ chu chuyển của tư bản. Khi tư bản chu chuyển nhanh (số vòng chu chuyển lớn, thời gian chu chuyển ngắn), lượng giá trị thặng dư được tạo ra trong một đơn vị thời gian sẽ lớn hơn, dẫn đến tỷ suất lợi nhuận cao hơn. Ngược lại, khi tư bản chu chuyển chậm, tỷ suất lợi nhuận sẽ thấp hơn. Do đó, tỷ suất lợi nhuận tỷ lệ thuận với số vòng chu chuyển và tỷ lệ nghịch với thời gian chu chuyển của tư bản.

Địa tô tuyệt đối là địa tô mà địa chủ thu được trên tất cả các loại ruộng đất, không phân biệt độ màu mỡ hay vị trí. Nguyên nhân có địa tô tuyệt đối là do quyền sở hữu tư nhân về ruộng đất, tạo ra độc quyền cho địa chủ, cho phép họ thu địa tô ngay cả trên những mảnh đất xấu nhất. Điều này khác với địa tô chênh lệch, vốn chỉ xuất hiện trên những mảnh đất tốt hơn.

Câu hỏi này liên quan đến sản xuất giá trị thặng dư trong chủ nghĩa tư bản (CNTB) hiện đại.
- Phương án a: "Máy móc thiết bị hiện đại thay thế lao động sống nhiều hơn" là đúng vì CNTB ngày nay có xu hướng tự động hóa và sử dụng công nghệ để giảm chi phí lao động trực tiếp.
- Phương án b: "Tăng NSLĐ và khối lượng giá trị thặng dư" cũng đúng vì việc áp dụng công nghệ và quản lý hiệu quả dẫn đến năng suất lao động cao hơn, từ đó tạo ra nhiều giá trị thặng dư hơn.
- Phương án c: "Tỷ suất giá trị thặng dư tăng lên" cũng đúng. Do giảm chi phí nhân công tương đối so với giá trị hàng hóa, tỷ lệ giá trị thặng dư trên chi phí nhân công (tức tỷ suất giá trị thặng dư) có xu hướng tăng.
Vì cả ba phương án đều đúng, đáp án chính xác là phương án d.

Câu hỏi này kiểm tra sự hiểu biết về mối quan hệ giữa hai hình thức trả lương phổ biến: tiền công tính theo thời gian và tiền công tính theo sản phẩm.

* Phương án 1: Không có quan hệ gì - Sai. Hai hình thức này có mối liên hệ nhất định và đều là phương pháp trả lương cho người lao động.

* Phương án 2: Hai hình thức tiền công áp dụng cho các loại công việc có đặc điểm khác nhau. - Đúng. Tiền công tính theo thời gian phù hợp với công việc khó định lượng sản phẩm, cần sự ổn định, chất lượng. Tiền công tính theo sản phẩm phù hợp với công việc dễ định lượng, khuyến khích năng suất.

* Phương án 3: Trả công theo sản phẩm dễ quản lý hơn trả công theo thời gian. - Sai. Việc quản lý phụ thuộc vào nhiều yếu tố, không thể khẳng định hình thức nào dễ hơn. Trả công theo thời gian có thể dễ quản lý hơn về mặt chấm công, nhưng khó đánh giá hiệu quả. Trả công theo sản phẩm dễ đánh giá hiệu quả, nhưng cần quản lý chất lượng sản phẩm.

* Phương án 4: Tiền công tính theo sản phẩm là hình thức chuyển hoá của tiền công tính theo thời gian. - Sai. Mặc dù có liên hệ, nhưng không thể nói tiền công tính theo sản phẩm là một hình thức chuyển hóa của tiền công tính theo thời gian. Chúng là hai phương pháp khác nhau với mục đích và cách tính khác nhau.

Vì vậy, phương án 2 là chính xác nhất.