Tổng sản phẩm quốc dân tính theo giá hiện hành là số đo hoạt động kinh tế thực tế.

Cơ sở tiền tệ (MB) là tổng lượng tiền mặt trong lưu thông ngoài hệ thống ngân hàng và dự trữ của các ngân hàng thương mại tại ngân hàng trung ương. Các hoạt động của ngân hàng trung ương có thể tác động đến cơ sở tiền tệ như sau:

- Bán ngoại tệ trên thị trường ngoại hối: Khi ngân hàng trung ương bán ngoại tệ, họ sẽ thu về đồng nội tệ, làm giảm lượng tiền mặt trong lưu thông và giảm dự trữ của các ngân hàng thương mại tại ngân hàng trung ương, do đó làm giảm cơ sở tiền tệ.

- Cho các ngân hàng thương mại vay: Khi ngân hàng trung ương cho các ngân hàng thương mại vay (ví dụ, thông qua nghiệp vụ tái cấp vốn), họ sẽ cung cấp thêm tiền cho các ngân hàng thương mại. Các ngân hàng thương mại sau đó có thể sử dụng số tiền này để cho vay ra nền kinh tế, làm tăng lượng tiền mặt trong lưu thông. Đồng thời, dự trữ của các ngân hàng thương mại tại ngân hàng trung ương cũng tăng lên. Do đó, hoạt động này làm tăng cơ sở tiền tệ.

- Hạ tỷ lệ dự trữ bắt buộc: Khi ngân hàng trung ương hạ tỷ lệ dự trữ bắt buộc, các ngân hàng thương mại được phép cho vay nhiều hơn với số tiền hiện có, làm tăng cung tiền. Tuy nhiên, bản thân việc hạ tỷ lệ dự trữ bắt buộc không trực tiếp làm tăng cơ sở tiền tệ. Nó chỉ có tác động gián tiếp thông qua việc tăng hệ số nhân tiền.

- Tăng lãi suất chiết khấu: Tăng lãi suất chiết khấu có thể làm giảm nhu cầu vay của các ngân hàng thương mại từ ngân hàng trung ương, nhưng bản thân việc tăng lãi suất chiết khấu không trực tiếp làm thay đổi cơ sở tiền tệ. Nó chỉ ảnh hưởng đến lượng vay của các ngân hàng thương mại.

Vậy, hoạt động làm tăng cơ sở tiền tệ là cho các ngân hàng thương mại vay.