Câu hỏi:

- Quan hệ của chủ và khách trong truyện có lẽ cũng thân thiết, chắc quen biết đã lâu, khách từ xa lặn lội tới thăm chủ nhà (phải đi bằng ngựa).

- Theo em, chủ nhà bị chế giễu vì:

  + Thông thường, khi có khách, nhất là khách đường xa tới, chủ nhà sẽ khoản đãi những món ăn ngon và bổ để biểu lộ mối thân tình, sự hiếu khách của mình. 

  + Ở trong truyện, chủ chỉ mời khách món rau luộc, cà muối, đã thế lại còn giả nghèo giả khổ “không đào đâu ra một thức gì để thết bác cho tử tế” và tỏ ra áy náy. Điều này cho thấy chủ nhà không chỉ keo kiệt mà còn muốn che đậy sự keo kiệt của mình, không thịnh tình với khách. 

* Cách cho điểm:

  + Điểm 1,0: Trả lời được 2 ý.

  + Điểm 0,5: Trả lời được 1 ý.

  + Điểm 0: Không trả lời.

* Lưu ý: Học sinh có thể diễn đạt linh hoạt theo ý hiểu của mình

Vai trò của câu nói “Có khó gì việc ấy. Có đàn ngỗng của bác kia, cứ xem con nào lớn, bác cho tôi mượn một con, tôi sẽ cưỡi ngỗng mà về.” của nhân vật người khách trong tác phẩm:

  + Giúp khắc họa chân dung lạ đời của nhân vật ông chủ nhà: một kẻ quá keo kiệt, keo kiệt đến lạ đời.

  + Tạo tiếng cười cho câu chuyện: tác giả đã tạo ra tiếng cười dưới góc nhìn hài hước. Ngỗng là một loài gia cầm nuôi lấy thịt, không phải con vật có thể làm phương tiện đi lại. Câu nói chứa ẩn ý của người khách thể hiện sự thông minh, hài hước, nhằm phê phán hiện tượng keo kiệt trong cuộc sống.

* Cách cho điểm:

  + Điểm 1,0: Trả lời được 2 ý.

  + Điểm 0,5: Trả lời được 1 ý.

  + Điểm 0: Không trả lời.

* Lưu ý: Học sinh có thể diễn đạt linh hoạt theo ý hiểu của mình

Bài học có thể rút ra sau khi học trong câu chuyện:

- Tiết kiệm là tốt, nhưng keo kiệt là xấu, thể hiện thói ích kỉ, tham lam nên chúng ta không nên hà tiện quá mức dẫn tới keo kiệt.

- Cần nhận thức được ranh giới giữa tiết kiệm và keo kiệt vì nó rất mong manh.

...

 * Cách cho điểm:

  + Điểm 1,0: Trả lời được 2 bài học.

  + Điểm 0,5: Trả lời được 1 bài học.

  + Điểm 0: Không trả lời hoặc trả lời sai.

* Lưu ý: 

- Học sinh có thể nêu được các bài học khác chính xác ngoài đáp án.

- Có thể diễn đạt linh hoạt, sáng tạo

a. Đảm bảo các yêu cầu của bài văn nghị luận:

- Có đủ ba phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài; các ý được sắp xếp theo một trình tự hợp lí.

- Vận dụng được các kĩ năng tạo lập văn bản nghị luận để viết bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống.

- Biết cách trình bày luận điểm, luận cứ, lập luận và dẫn chứng trong bài văn nghị luận .

- Trình bày, phân tích rõ các khía cạnh của vấn đề.

b. Xác định đúng yêu cầu của đề:

Viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống (một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại).

c. Triển khai

Học sinh có thể triển khai bài viết theo nhiều cách, nhưng cần đảm bảo các yêu cầu sau:

1. Mở bài: 

- Nêu vấn đề cần nghị luận: một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại (nghiện game - ham mê trò chơi điện tử, lối sống ích kỉ, vô cảm...) và nhận định chung của người viết.

2. Thân bài:

a. Làm rõ vấn đề nghị luận.

- Giải thích khái niệm về thói xấu: Nghiện game là gì? Sống ích kỉ là gì? Lối sống ảo là gì?...

b. Trình bày ý kiến phê phán, lí lẽ và bằng chứng để chứng minh phê phán là có cơ sở.

- Biểu hiện của thói xấu.

- Nguyên nhân hình thành thói xấu.

- Tác hại của thói xấu.

c. Mở rộng vấn đề và liên hệ bản thân.

- Nêu ý kiến phản biện: không đồng tình với ý kiến của người viết (giả định).

- Học sinh cần ý thức tác hại của thói xấu để tránh mắc phải.

- Tích cực học tập, rèn luyện để hoàn thiện bản thân tốt đẹp hơn.

3. Kết bài: 

- Khẳng định ý kiến phê phán, bài học cho bản thân.

* Cách cho điểm:

- Điểm 3,5 - 4,0: Đảm bảo tốt tất cả các yêu cầu.

- Điểm 2,75 - 3,25: Đảm bảo tương đối đầy đủ các yêu cầu.

- Điểm 2,0 - 2,5: Đảm bảo 1/2 yêu cầu, câu văn còn lủng củng, sai lỗi chính tả.

- Điểm 1,0 - 1,75: Đảm bảo 1/3 yêu cầu, nội dung sơ sài, sai nhiều lỗi chính tả.

- Điểm 0,5 - 0,75: Bài viết rất sơ sài, trình bày cẩu thả.

- Điểm 0: Lạc đề hoặc không làm bài.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt, có sự sáng tạo trong cách viết.

e. Sáng tạo

Bố cục mạch lạc, lời văn sinh động, lập luận chặt chẽ, hài hòa giữa lí lẽ và tình cảm.

- Thể loại: Truyện cười

* Cách cho điểm:

  + Điểm 0,5: Trả lời đúng thể loại. 

  + Điểm 0: Không trả lời hoặc trả lời sai.

- Đặc điểm: 

  + Là một thể loại tự sự có dung lượng nhỏ, dùng tiếng cười vừa để chế giễu những thói hư tật xấu, những điều trái tự nhiên, trái thuần phong mĩ tục của con người vừa nhằm giải trí.

  + Truyện cười thường ngắn, cốt truyện tập trung vào sự việc có yếu tố gây cười, tình huống trớ trêu, nghịch lí trong đời sống...

  + Nhân vật chính trong truyện cười thường là đối tượng bị chế giễu.

  + Ngôn ngữ truyện cười dân dã, nhiều ẩn ý.

* Cách cho điểm:

  + Điểm 1,0: Trả lời được 4 ý.

  + Điểm 0,75: Trả lời được 3 ý.

  + Điểm 0,5: Trả lời được 2 ý.

  + Điểm 0,25: Trả lời được 1 ý.

  + Điểm 0: Không trả lời hoặc trả lời sai.